Kısaca: Taban gübresi, ekim veya dikimle birlikte toprağa verilen ve bitkinin ilk gelişim döneminde ihtiyaç duyduğu fosfor, potasyum ve bir miktar azotu sağlayan gübredir; en yaygın çeşitleri DAP, 20-20-0 ve 15-15-15’tir.
Her yıl ekim döneminde üreticilerin en çok sorduğu soru: “Hangi taban gübresini, ne zaman atmalıyım?” Bu yazıda taban gübresinin ne olduğunu, çeşitlerini, hangi ayda atılacağını ve doğru seçimi nasıl yapacağınızı özetledik.
Taban gübresi nedir, ne işe yarar?
Taban gübresi, ekim veya dikimle birlikte (ya da hemen öncesinde) toprağa verilen gübredir. Asıl görevi bitkiye ilk gelişim döneminde gereken fosforu sağlamaktır; çünkü fosfor toprakta çok az hareket eder ve kök bölgesine yakın verilmezse bitki tarafından alınamaz. Taban gübresi kök gelişimini, tahıllarda kardeşlenmeyi ve bitkinin kışa ya da sıcağa dayanıklı, güçlü bir başlangıç yapmasını sağlar.
Taban gübresi çeşitleri
DAP (18-46-0): %46 fosfor içerir; fosforu düşük topraklar için en yoğun fosfor kaynağıdır. Bkz. DAP 18.46.0.
20-20-0 (NP kompoze): Azot ve fosforu eşit içerir; potasyumu yeterli topraklarda, özellikle tahıllarda tercih edilir. Kükürt ve çinko katkılısı için bkz. NP 20.20.0 + 24 SO3.
15-15-15 (NPK kompoze): Azot, fosfor ve potasyumu eşit içerir; potasyum ihtiyacı olan tarla, sebze ve bahçeler için dengeli bir seçenektir. Bkz. NPK 15.15.15 + 15 SO3.
Çinkolu ve kükürtlü taban gübreleri: Kireçli topraklarda sık görülen çinko eksikliğine ve kükürt ihtiyacına karşı ana besinlerle birlikte bu elementleri de verir.
Taban gübresi ne zaman, hangi ayda atılır?
Kışlık buğday ve arpa: Sonbaharda, Ekim-Kasım aylarında ekimle birlikte.
Yazlık ürünler (mısır, ayçiçeği, sebze): İlkbaharda ekim veya dikimden hemen önce ya da ekimle birlikte.
Sera: Dikim öncesi toprak hazırlığında, toprak işlemesiyle birlikte.
Meyve bahçeleri ve narenciye: Kış sonu-ilkbahar başında, sürgünler uyanmadan önce.
Taban gübresi nasıl atılır?
En verimli yöntem, gübreyi mibzerle tohumun yanına ve altına bant halinde vermektir. Serpme uygulamada gübre mutlaka toprakla karıştırılmalıdır. Kireçli topraklarda (pH 7,5 üzeri) gübrenin yüzeyde açıkta bırakılması fosforun bitkinin alamayacağı forma dönüşmesini hızlandırır.
Hangi taban gübresini seçmeliyim?
Doğru seçim toprak analizine göre yapılır: fosfor düşükse DAP, potasyum yeterliyse 20-20-0, potasyum da gerekiyorsa 15-15-15. Numune alma adımları için toprak analizi rehberimize, Antalya’daki laboratuvarlar için Antalya’da toprak analizi yapan yerler yazımıza bakabilirsiniz. Antalya ve çevresi için taban gübresi teklifi almak isterseniz Antalya gübre tedariki sayfamızı inceleyin.
Unutmayalım: Taban gübresi ekimden sonra yüzeye atılırsa fosforun büyük kısmı bitkiye ulaşmaz; ekimle birlikte toprağa verin.
